Υπέρ

• Σε περίοδο κρίσης είμαστε διπλωματικά αδύναμοι
• Η συμμαχία με το Ισραήλ είναι αβέβαιη
• Διακινδυνεύουμε μία νέα κρίση
• Η Τουρκία αναλαμβάνει ηγεμονικό ρόλο στην περιοχή

Κατά

• Σε περίοδο κρίσης κινδυνεύουμε να θεωρηθούμε υποχωρητικοί
• Είναι ευκαιρία για εμάς τώρα που οι συμμαχίες αλλάζουν
• Τόσα χρόνια δεν έχει αλλάξει τίποτα ουσιαστικά
• Υπάρχει κίνδυνος “φινλανδοποίησης”

• Σε περίοδο κρίσης είμαστε διπλωματικά αδύναμοι

  Από τη στιγμή που η Ελλάδα είναι στο “μάτι του κυκλώνα” είναι προτιμότερο να αποφύγει διπλωματικούς ελιγμούς ή να προβεί σε τολμηρές κινήσεις στη διεθνή σκηνή. Είναι λάθος να επαναπροσδιορίσουμε την εξωτερική μας πολιτική από θέση αδυναμίας τη στιγμή που η Τουρκία φαίνεται πολύ ισχυρή οικονομικά, στρατιωτικά και διπλωματικά. Είναι προτιμότερο να παρακολουθήσουμε τις εξελίξεις εκ του ασφαλούς και να αφήσουμε την Κύπρο, το Ισραήλ και τους άλλους συμμάχους να βρουν την άκρη, περιμένοντας ευνοϊκότερες συνθήκες στο μέλλον.

• Η συμμαχία με το Ισραήλ είναι αβέβαιη

  Η συμμαχία με το Ισραήλ δεν έχει δοκιμαστεί στο παρελθόν, οπότε δεν ξέρουμε πόσο θα κρατήσει ούτε τι μορφή θα πάρει. Εξάλλου, επειδή το Ισραήλ έχει ανάγκη από συμμάχους, δεν είναι σίγουρο ότι έχει χαλάσει οριστικά τις σχέσεις του με τον πιο καλό σύμμαχό του στην περιοχή ως τώρα, την Τουρκία, ή ότι δεν θα τις ξαναφτιάξει στο μέλλον. Αν επενδύσουμε στη διάρρηξη αυτών των σχέσεων μπορεί να διαψευστούμε μακροπρόθεσμα. Εκτός αυτού, το Ισραήλ είναι μεν μια πολύ δυνατή χώρα, αλλά είναι απομονωμένη στην περιοχή. Δεν υπάρχει λόγος να προσεγγίζουμε μια απομονωμένη χώρα ειδικά τη στιγμή που διακινδυνεύουμε τις παραδοσιακά καλές μας σχέσεις με τις Αραβικές χώρες. Η διπλωματία δεν είναι άσπρο ή μαύρο. Μπορούμε να μην πάρουμε θέση ανοιχτά και να τα έχουμε καλά με όλους χωρίς να κάνουμε τίποτα.

• Διακινδυνεύουμε μία νέα κρίση

  Την τελευταία δεκαετία, από τους σεισμούς του 1999 στην Ελλάδα και την Τουρκία και έπειτα, έχει βελτιωθεί το κλίμα σε κυβερνητικό επίπεδο και δεν υπήρξε κάποια σοβαρή κρίση που θα μπορούσε να μας οδηγήσει σε πόλεμο. Αν διαταράξουμε τις σχέσεις μας με την Τουρκία, στην παρούσα φάση αδυναμίας που βρισκόμαστε, κινδυνεύουμε να οδηγηθούμε σε ένα θερμό επεισόδιο το οποίο θα δυσκολευτούμε να αντιμετωπίσουμε. Εκτός αυτού, η Τουρκία δεν πρόκειται, ούτως ή άλλως, να προβεί από μόνη της σε αποσταθεροποιητικές κινήσεις στην Κύπρο ή στο Αιγαίο, καθώς ο Άχμετ Νταβούτογλου υποστηρίζει την “πολιτική μηδενικών προβλημάτων” με τις γείτονες χώρες. Η επιθετική ρητορική που παρατηρείται τελευταία γίνεται για λόγους εσωτερικής κατανάλωσης στην Τουρκία, ενώ οι ισχυρότεροι σύμμαχοι δεν θα την αφήσουν να προβεί σε κάποιο επεισόδιο. Δεν χρειάζεται, επομένως, να πάρουμε τέτοιο ρίσκο.

• Η Τουρκία αναλαμβάνει ηγεμονικό ρόλο στην περιοχή

  Η Τουρκία είναι μια ανερχόμενη δύναμη στη Μεσόγειο και στη Μέση Ανατολή και είναι φανερό ότι επιδιώκει να αναλάβει τον ρόλο της ηγέτιδας του ισλαμικού κόσμου. Επομένως, δεν είναι προς το συμφέρον μας η διατάραξη των σχέσεων με μία από τις ισχυρότερες χώρες της περιοχής, τη στιγμή μάλιστα που μέσω της Αραβικής Άνοιξης και την επανέναρξης του Παλαιστινιακού ζητήματος στον Ο.Η.Ε. τα πράγματα φαίνεται να βαίνουν εναντίον του Ισραήλ, που βρίσκεται διεθνώς απομονωμένο. Επίσης, αν το Ισραήλ δεχθεί επίθεση από την Τουρκία, το Ιράν, ή κάποια άλλη χώρα θα είμαστε αναγκασμένοι να εμπλακούμε σε μια πολύ επικίνδυνη κατάσταση.

• Σε περίοδο κρίσης κινδυνεύουμε να θεωρηθούμε υποχωρητικοί

  Καθώς διανύουμε περίοδο κρίσης υπάρχει ο κίνδυνος να θεωρηθούμε πιο ευάλωτοι. Η πολιτική χαμηλών τόνων μπορεί να εκληφθεί ως πρόθεση για συμβιβασμό σε καίρια ζητήματα και να δώσει πάτημα στην Τουρκία να γίνει πιο διεκδικητική σε διμερή θέματα, ή ακόμα να δημιουργήσει ένα επεισόδιο τύπου Ιμίων. Έτσι, ανοίγει ο δρόμος στην Τουρκία να αμφισβητήσει τόσο τις διεθνείς διατάξεις για την ΑΟΖ, όσο και την κυριαρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας, φέρνοντάς μας προ τετελεσμένου. Αυτό πρέπει να αποφευχθεί οπωσδήποτε, μέσω της σύναψης κατάλληλων συμμαχιών και αποφασιστικών ενεργειών που θα αποτρέψουν κάτι τέτοιο.

• Είναι ευκαιρία για εμάς τώρα που οι συμμαχίες αλλάζουν

  Οι γεωπολιτικές ισορροπίες αλλάζουν στη Μεσόγειο και στη Μέση Ανατολή και είναι ευκαιρία για τη χώρα μας να λάβει έναν πιο ενεργό ρόλο στην περιοχή. Η συνεργασία με το Ισραήλ στη εξόρυξη ενεργειακών πόρων ισούται με αμυντική συνεργασία. Αναβαθμίζοντας τη συμμαχία μας με το Ισραήλ γίνεται πιθανότερο να επιτύχουμε συμφέρουσες οικονομικές συμφωνίες - όπως η μεταφορά του φυσικού αερίου στις ευρωπαϊκές αγορές-, η τακτοποίηση της ΑΟΖ μας με διευθέτηση του ζητήματος του Καστελόριζου, η αλλαγή των ισορροπιών με την Τουρκία υπέρ της Ελλάδας, μέχρι και την επίλυση του Κυπριακού προβλήματος. Εκτός αυτού θα μας δοθεί η ευκαιρία να αναβαθμίσουμε συνολικά το ρόλο μας στην περιοχή και να γίνουμε πιο πολύτιμοι στα μάτια των συμμάχων σε Ευρώπη και Αμερική.

• Τόσα χρόνια δεν έχει αλλάξει τίποτα ουσιαστικά

  Η πρόοδος στην επίλυση των κρίσιμων ζητημάτων με την Τουρκία είναι τόσο αργή που είναι άνευ σημασίας. Συνεχίζονται καθημερινά οι παραβιάσεις του εναέριου χώρου μας και άλλου είδους αμφισβητήσεις. Ενώ φαίνεται στα μάτια της διεθνούς κοινότητας ότι η Τουρκία στρέφεται εναντίον του Ισραήλ, επί της ουσίας απειλείται η Κύπρος και η Ελλάδα. Οι καλές σχέσεις με τον Αραβικό κόσμο επίσης δεν έχουν προσφέρει τίποτα απτό πέρα από μια νεφελώδη στήριξη στον Ο.Η.Ε. Η συμμαχία μας με το Ισραήλ θα πιέσει την Τουρκία πολύ περισσότερο απ’ ό,τι κατάφεραν οι διαπραγματεύσεις τόσα χρόνια. Το Ισραήλ παραμένει πανίσχυρο στρατιωτικά, με δυνατούς συμμάχους και καίριες διασυνδέσεις διεθνώς, και έχει μάθει πως να διεκδικεί τα συμφέροντα του. Μια συμμαχία με το Ισραήλ θα έχει άμεσα αλλά και μακροπρόθεσμα οφέλη για την Ελλάδα.

• Υπάρχει κίνδυνος “φινλανδοποίησης”

  Η παθητικότητα της Ελλάδας σε θέματα εξωτερικής πολιτικής ενέχει τον κίνδυνο “φινλανδοποίησης”, δηλαδή τον κίνδυνο να γίνει η Ελλάδα δορυφόρος και απλός παρατηρητής των επιθυμιών της Τουρκίας. Από την άλλη, μια σωστή ανάγνωση των διεθνών εξελίξεων δείχνει ότι η ανάπτυξη της Τουρκίας θα έχει προβλήματα. Πέραν των παραδοσιακών συγκρούσεων με χώρες όπως το Ιράν, ή τα προβλήματα που έχει με το Κουρδικό ζήτημα, η επιδίωξη της Τουρκίας να γίνει ηγεμονική δύναμη και εκπρόσωπος του ισλαμικού κόσμου είναι άνευ ουσιαστικού αντικρίσματος. Αν το Ισραήλ εμφανίζεται απομονωμένο, το ίδιο ενδέχεται να συμβεί με την Τουρκία σε λίγο καιρό, αν δυσαρεστήσει τα ισχυρά κράτη ή τις πολιτικές ελίτ του αραβικού κόσμου. Η “πολιτική μηδενικών προβλημάτων” του Νταβούτογλου είναι στα λόγια και όχι στα έργα. Η Ελλάδα μπορεί να αποτελέσει το αντίπαλο δέος και να εκμεταλλευτεί τις συγκυρίες που θα προκύψουν προς όφελός της, μόνο αν δράσει εγκαίρως.